تذهیب

ایرانیان تذهیب را از اعراب اقتباس کردند اما تحولى در خط و تزئین به‌وجود آوردند که از غناى بیشترى برخوردار است.
هنر تزئین کتاب‌هاى خطى یا تذهیب، همراه با اعتلاى فرهنگ اسلامى باعث شد کتاب‌هاى خطى بسیارى نوشته شود؛ در نتیجه هنر کتاب‌سازى ارج فراوان یافت و هنر تذهیب پیشرفت بسیارى کرد. صفحات قرآن‌ها و کتاب نفیس با رنگ‌هاى گوناگون و طلا تزئین شدند. حالات و روحیات هر دوره‌اى را مى‌توان در هنر تذهیب آن زمان مجسم دید.
  پیشینهٔ تَذهیب
هنر تزئین کتب خطی، همراه با اعتلاى فرهنگ اسلامى موجب شد، کتاب‌هاى خطى بسیارى نوشته شود. حالات و روحیات هر دورانى با مطالعه در هنر تذهیب آن دوران، قابل تجسم است. تذهیب‌کارى‌هاى قرن سوم و چهارم هجرى ساده و بى‌پیرایه است. در دورهٔ سلجوقی، تذهیب طریقهٔ جدیدى یافت؛ به این صورت که دور سطرهاى نوشته شده را خط‌کشى مى‌کردند و بعد خارج از این خطوط با شکل‌ها و رسم‌هاى گیاهى اسلیمى زینت مى‌دادند. در دورهٔ مغول این هنر، پرشکوه و قدرتمند شد. رنگ‌هاى طلایی، آبی، قرمز، سبز و پرتقالى بکار مى‌رفت و بعد در دورهٔ ایلخانیان، صنعت خط و تذهیب، به اوج کمال و ترقى رسید. چند قرآن از این دوره در موزه‌ها موجود است که در تزئین آنها، صفحه به چند بخش تقسیم شده و در هر قسمت نقوش گل و گیاه به رنگ طلایى و گاه سبز نقاشى شده است. رنگ‌هاى طلایى و آبى اغلب مورد توجه تذهیب‌کاران بوده است. این تذهیب در کتب مصور نیز بکار مى‌رفت.
تذهیب دوره تیمورى سبک مشخصى پیدا کرد و تزئینات و نقش‌هاى گیاه به‌شکل طبیعى و گاه شکل پرندگان و حیوانات به سبک چینى نقش عمده‌اى در آن داشت.
در زمان صفوى ارائه روند تیمورى و مکتب هرات، تکامل یافت. تبریز، مرکز هنرى آن زمان بود. تذهیب‌کارى و نقاشى با طلا بوسیله هنرمندان صفویه‌ ترقى کرد. از مشهورترین تذهیب‌کاران این دوران، محمود را مى‌توان نام برد و حسین بغدادی. سبک تذهیب‌کارى مکتب تبریز، در اصفهان ادامه یافت و در قرن یازده هجری، رنگ‌ها شفاف‌تر شد و تزئینات برگ نخلى و نقش‌هاى گیاهى و انسانى در تزئین بکار رفت. امروزه هنر تذهیب کتب منسوخ شده است و تذهیب بیشتر در خدمت قطعات خوشنویسى شده قرار دارد.
  روش تذهیب
در تذهیب از چند رنگ به همراه طلا استفاده مى‌شود. نقوش تذهیب معمولاً نقوش انتزاعى (اسلیمى و سایر نقوش گل و بته) است. در مرحله اول طرح روى کاغذ در زمینه کار انداخته مى‌شود و بعد رنگ‌آمیزى مى‌شود، مرحله بعد قلم‌گیرى است، و بعد رنگ و زمینه متن کار مى‌شود. نوع رنگ‌هاى مورد استفاده در تذهیب، همان رنگ‌هاى مورد استفاده در مینیاتور است.



 
نظرات بییندگان :

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه